Miażdżyca, zawały, choroba niedokrwienia serca (chns),wiele rodzajów nowotworów, cukrzyca, reumatoidalne zapalenie stawów oraz starzenie się, są problemami dotyczącymi naszego społeczeństwa. Choć wynikają z różnych przyczyn u podłoża wszystkich leżą zaburzenia równowagi oksydacyjno-antyoksydacyjnej organizmu, w kierunku utleniania.
1 | 2 | »
Przyczynia się do tego nieprawidłowa dieta, w wyniku której tworzą się wolne rodniki. Inne przyczyny to palenie papierosów, picie alkoholu, przyjmowanie różnych leków, światło ultrafioletowe, substancje zanieczyszczające środowisko (O3,NO3,SO2), stres psychiczny, a także dieta uboga w antyoksydanty.
Wolne rodniki to reaktywne cząsteczki tlenu. Powstają w wyniku reakcji oksydacyjnych (utleniania) w organizmie człowieka. Jest to zjawisko naturalne i potrzebne, jednak przy nadmiernym nasileniu prowadzi do procesów degeneracyjnych organizmu, powodując groźne choroby. Wolne rodniki powstają codziennie w wyniku procesów przemiany materii, wysiłku fizycznego oraz czynników wyżej wymienionych. Wolne rodniki są cząsteczkami rakotwórczymi. Uszkadzają błonę komórkową, niszczą cząsteczki DNA, są główną przyczyną objawów starzenia się. Sprzyjają chorobom płuc, serca oraz nowotworom.
Antyoksydanty są obroną w walce z oksydacyjnym niszczeniem komórek i tkanek ludzkiego organizmu. Łącząc się z wolnymi rodnikami neutralizują je i zapobiegają szkodliwemu działaniu na organizm. W warunkach naturalnej homeostazy ustrojowej tworzące się wolne rodniki są unieczynnianie przez antyoksydanty endogenne i żywieniowe. Antyoksydanty dzielimy na odżywcze i nieodżywcze składniki pożywienia. Nieodżywcze antyoksydanty to flawonoidy (obecne w herbacie, czerwonym winie, cebuli, jabłkach), polifenole (znajdujące się w zielonej i czarnej herbacie) i terpeny. Odżywcze antyoksydanty to kwas askorbinowy czyli witamina C, retinol czyli witamina A, tokoferole czyli witamina E, karotenoidy.
Witaminę C znajdujemy w czarnej porzeczce, natce pietruszki, papryce, truskawkach, brukselce, chrzanie, owocach cytrusowych, innych owocach i warzywach. Witaminy E należy szukać w oleju roślinnym, kiełkach pszenicy, a także orzechach, ziarnach zbóż i zielonych warzywach liściastych. Główne źródła witaminy A to tran, wątroba, masło, marchew, jaja, pomidory i szpinak.
Również witaminy D3, K, kw. foliowy , witamina B6 uczestniczą w mechanizmach obronnych organizmu przed stresem oksydacyjnym czyli stanem organizmu związanym z wytwarzaniem wolnych rodników i reaktywnych form tlenu.
Umiarkowany wysiłek fizyczny jest zalecany przez lekarzy w celu prewencji procesu starzenia się i powstawania metabolicznych schorzeń cywilizacyjnych takich jak miażdżyca czy zawały serca. Aktywność fizyczna doprowadza do homeostazy organizmu, a powstające wolne rodniki tlenowe i nadtlenki lipidowe są skutecznie neutralizowane. Wysiłek fizyczny wiąże się ze zwiększonym zapotrzebowaniem na tlen, a co za tym idzie powoduje wzrost aktywnych form tlenu w organizmie. Stąd w wyniku zbyt dużego wysiłku dochodzi do niekontrolowanego, nadmiernego wytwarzania aktywnych form tlenu . Zwiększona ilość wolnych rodników przy niedostatecznym potencjale przeciwutleniaczy prowadzi do patologicznych zmian czynnościowych komórek i tkanek ustrojowych. Dlatego podczas wzmożonego wysiłku fizycznego stwierdza się wzrost zapotrzebowania na witaminy z grupy B, na witaminy antyoksydacyjne , tj. C i E oraz beta-karoten. Związane to jest między innymi z koniecznością neutralizacji wolnych rodników i nadtlenków lipidowych , które powstają w nadmiarze podczas wzmożonych wysiłków fizycznych. Nawet osobom uprawiającym umiarkowany wysiłek zaleca się, aby spożywały większą ilość witamin antyoksydacyjnych jako czynnika przeciwdziałającego rozwojowi miażdżycy oraz procesom starzenia się. Witamina C współdziałając z witaminą E może usuwać wolne rodniki produkowane w dużych ilościach przez komórkę mięśni ową w czasie intensywnego wysiłku fizycznego , prowadzące do uszkodzenia mięśni i ograniczające w ten sposób ich zdolność do skurczu.
Witamina C jest niezbędna do ochrony lipidowych błon komórkowych przed wolnymi rodnikami. Jest to możliwe dzięki współpracy z witaminą E. Przy zbyt niskim spożyciu witaminy C dochodzi do większego uszkodzenia błon komórkowych przez wolne rodniki oraz do szybszej degeneracji witaminy E. Konsekwencją jest zaburzenie metabolizmu mięśni i tym samym znaczne osłabienie ich zdolności wysiłkowej. Witamina C jest lepsza niż wszystkie znane produkty spożywcze broniące mięśnie przed uszkodzeniami, do jakich dochodzi w czasie wysiłku fizycznego.
1 | 2 | »
Sklep fitness |
Odchudzanie |
Diety |
Psychotesty |
Tabele kaloryczne |
Kalkulatory kalorii |
Fitnesski |
Konkursy |
Fitness Pojedynki |
Filmy |
Instruktorzy Fitness
