Rozpatrując związki między stylem życia a zdrowiem używa się różnych terminów: zdrowy (lub niezdrowy) styl życia", "styl życia sprzyjający (lub zagrażający) zdrowiu", __ prozdrowotny styl życia".
1 | 2 | 3 | »
Zdefiniowanie "prozdrowotnego stylu życia" oraz określenie, jakie komponenty (wzory zachowań) składają się na to pojęcie, jest trudne.
Ostrowska (1999a, s. 27) przytacza dwie jego definicje:
Prozdrowotny styl życia to:
'" wzory świadomych zachowań związanych ze zdrowiem, będących efektem wyborów i dokonywanych przez ludzi na podstawie dostępnych, determinowanych ich sytuacją życiową alternatyw (Cockerham, 1985)
nie tylko wzory zachowań związanych ze zdrowiem, ale także wartości i postawy I reprezentowane przez ludzi w odpowiedzi na warunki ich społecznego, kulturowego I i ekonomicznego środowiska (Abel, 1991)
Prozdrowotny styl życia oznacza:
• źe ludzie podejmują świadomie działania ukierunkowane na zwiększenie potencjału swego zdrowia (przedrostek "pro odnosi się do wzorów zachowań i działań ludzi korzystnych dla zdrowia, ku zdrowiu do zdrowia, określanych, jako prozdrowotne)
• oraz eliminują zachowania zagrażając mu.
Lista tych działań i zachowań jest bardzo zróżnicowana i zależy od tego, czy konstruują ją profesjonaliści, czy laicy (tzw. zwykli ludzie). Nie ma także jasność, jakie i ile zachowań należy wziąć pod uwagę, jaka jest hierarchia ich ważności. Zalet używa się terminu w liczbie mnogiej - prozdrowotne style życia, uwzględniając różne konstelacje działań i zachowań sprzyjających zdrowiu.
Wśród zachowań tych można wyróżnić cztery grupy, choć podział te ma charakter umowny, porządkujący i nie wyczerpuje wszystkich możliwości:
Zachowania związane głównie ze zdrowiem fizycznym:
• Dbałość o ciało i najbliższe otoczenie;
• Aktywność fizyczna;
• Racjonalne żywienie;
• Hartowanie się;
• Sen - odpowiedni czas jego trwania i jakość.
Zachowania związane głównie ze zdrowiem psychospołecznym:
• Korzystanie i dawanie wsparcia społecznego;
• Unikanie nadmiaru stresów i radzenie sobie z problemami i stresem.
Zachowania prewencyjne:
• Samokontrola zdrowia i samobadanie;
• Poddawanie się badaniom profilaktycznym;
• Bezpieczne zachowania w życiu codziennym (zwłaszcza w ruchu drogowym
• Pracy);
• Bezpieczne zachowania w życiu seksualnym.
Niepodejmowanie zachowań ryzykownych:
• Niepalenie tytoniu;
• Ograniczone używanie alkoholu;
• Nienadużywanie leków niezaleconych przez lekarza;
• Nieużywanie innych substancji psychoaktywnych.
1 | 2 | 3 | »