Czy owoce i warzywa możemy zastępować sokami? Jakie są wartości odżywcze soków? Które z nich mają największe walory dietetyczne? Komu w szczególności zaleca się ich picie?
1 | 2 | »
Soki stanowią doskonałe źródło wody oraz wielu cennych składników odżywczych występujących naturalnie w owocach i warzywach. Zawierają witaminy, w tym przede wszystkim witaminy C, B, E i β-karoten, składniki mineralne oraz cenne antyoksydanty. Soki to również źródło węglowodanów. To właśnie ich zawartość decyduje o wartości energetycznej soków. Soki owocowe bogate w węglowodany proste tj. fruktoza i glukoza, mogą być nawet 2-3 razy bardziej kaloryczne od warzywnych, w których zawartość węglowodanów z reguły nie przekracza 8 g/ 100 ml (pod warunkiem, że nie są one dosładzane cukrem).
Najlepsze z najlepszych
Im bardziej naturalny, jak najmniej przetworzony sok, tym większe są jego walory dietetyczne. Ideałem byłoby, gdybyśmy mieli w domu sokowirówkę i sami co rano wyciskali sobie szklankę świeżego sok. Faktem jest jednak, że samodzielna produkcja, nawet na małą skalę, jest pracochłonna, dlatego większość z nas woli kupić butelkę czy karton gotowego produktu w sklepie. Wybór soków jaki mamy w sklepach jest bardzo bogaty, dlatego, aby nie utopić się w tym bogactwie warto mieć wyznaczone kryteria, które pomogą nam wybierać takie soki, które są najlepsze.
Pod względem naturalności na pierwszym miejscu są soki jednodniowe. Jeśli mamy taką możliwość, to właśnie je najlepiej jest wybierać. Są one produkowane bezpośrednio z nieprzetworzonych surowych owoców i warzyw, zawierają wszystkie charakterystyczne dla nich aromaty i naturalną wodę zawartą w komórkach roślinnych. Niestety ze względu na bardzo krótki okres przydatności do spożycia nie ma sensu kupować takiego soku na zapas, w ilości większej niż jesteśmy w stanie wypić w ciągu dnia.
W sklepach oprócz jednodniowych mamy do wyboru całą gamę soków w kartonach i butelkach o znacznie dłuższej trwałości. Wśród tych najlepsze są te 100%, bez dodatku cukru, przecierowe lub naturalnie mętne. Soki 100% to takie, które posiadają wszystkie cechy soku wyciśniętego z owocu. Nie dodaje się do nich cukru ani innych składników dodatkowych. W ich skład wchodzą jedynie zagęszczone soki owocowe, woda oraz naturalne aromaty, które uzyskuje się jako produkt uboczny podczas koncentracji soków. Dodatek aromatów pozwala na przywrócenie sokom ich charakterystycznego, naturalnego zapachu.
W skład soków oprócz koncentratów mogą wchodzić również przeciery. Soki przecierowe to głównie soki warzywne lub owocowo-warzywne. Są one gęstsze od tych uzyskanych wyłącznie z koncentratów, a ich podstawową zaletą jest to, że dostarczają błonnika pokarmowego.
Większość soków dostępnych na rynku to soki klarowne. Pod niektórymi względami są one nieporównywalne do soków naturalnie mętnych. Ostatnio badacze z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu wykazali, że mętne soki jabłkowe zawierają cztery razy więcej dobroczynnych związków z grupy polifenoli (głównie flawonoidów) i posiadają pięciokrotnie większą zdolność wymiatania wolnych rodników niż soki klarowne. Wadą soków klarownych jest również to, że prawie całkowicie są pozbawione pektyn i witaminy C (stąd też często są nią wzbogacane).
Liczą się dowody
Współczesna nauka znajduje coraz więcej dowodów potwierdzających wysokie walory dietetyczne soków i zachęcających nas do tego, by wzbogacać nimi swój codzienny jadłospis. Regularne ich picie może stanowić element profilaktyczny czy terapeutyczny leczenia chorób cywilizacyjnych, jak również hamować procesy związane ze starzeniem się organizmu.
Oto kilka przykładów:
- Badania amerykańskich naukowców dowodzą, że soki bogate w polifenole zmniejszają ryzyko zachorowania na chorobę Alzheimera. Osoby z wysokiej grupy ryzyka zachorowania, które piły soki przynajmniej 3 razy w tygodniu były 3,5 razy mniej zagrożone chorobą niż osoby, które pijały soki rzadziej niż raz w tygodniu.
- Picie niesłodzonego soku z aronii ma działanie hipoglikemiczne (obniżające poziom cukru we krwi). W przypadku pacjentów z cukrzycą codzienne wypijanie 200 ml soku z aronii przez 3 miesiące może obniżyć poziom glukozy na czczo nawet o 30%.
- Od dawna wierzy się, że sok żurawinowy pomaga w leczeniu chorób układu moczowego. Potwierdzają to ostatnie doniesienia naukowe. - Sok z suszonych żurawin zmniejsza ryzyko powstania infekcji bakteryjnych układu moczowego. Może mieć on ponadto zastosowanie w leczeniu zakażenia Helicobacter Pylori – bakterii, która jest jedną z głównych przyczyn rozwoju wrzodów i raka żołądka. Regularne picie soku z żurawin poprawia również profil lipidowy osocza – zwiększa stężenie cholesterolu HDL (tzw. dobrego cholesterolu).
- W celu uchronienia się przed chorobami układu krążenia zaleca się regularne picie niewielkich ilości czerwonego wina. Jak się okazuje równie dobroczynny wpływ na nasze naczynia krwionośne ma picie soku z ciemnych winogron.
1 | 2 | »