fit.pl mobile logo


Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe

Przyjmowanie suplementów niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych jest coraz bardziej modne. Oprócz tego, że przynoszą one korzyści dla zdrowia, warto wiedzieć, co to za substancje, dlaczego są dla nas ważne oraz jakie produkty są ich źródłem
Większość tłuszczów organizm ludzki jest w stanie wytworzyć sobie sam (wystarczy nadwyżka kalorii i widać to gołym okiem), jednakże są wśród nich również składniki, których organizm nie jest w stanie syntetyzować, a które jednocześnie są mu niezbędne do prawidłowego funkcjonowania. Do takich składników zalicza się niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), zwane również kwasami tłuszczowymi egzogennymi (czyli dostarczanymi do organizmu z zewnątrz – wraz z dietą lub suplementami) lub witaminą F (witaminy – związki organiczne, które są niezbędne i których organizm nie jest w stanie sam sobie wytworzyć).

 

Dwie rodziny

Do NNKT zalicza się kwas linolowy (LA) oraz α-linolenowy (ALA). Kwas linolowy reprezentuje kwasy tłuszczowe z rodziny omega-6. To z niego powstają pozostałe kwasy tłuszczowe należące do rodziny omega-6 – kwas γ-linolenowy (GLA) oraz kwas arachidonowy (AA). Kwas α-linolenowy należy do kwasów tłuszczowych z rodziny omega-3 i jest prekursorem kwasu eikozapentaenowego (EPA) i dokozaheksaenowego (DHA). Z racji tego, że kwasy tłuszczowe z poszczególnych grup wykazują podobne właściwości, podczas formułowaniu zaleceń żywieniowych czy ustalaniu diety określa się sumę kwasów tłuszczowych omega-6 oraz sumę kwasów tłuszczowych omega-3.

 

Gdzie ich szukać?

Kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 z reguły nie brakuje w naszej diecie. Większość popularnych, najczęściej kupowanych tłuszczów roślinnych (olej słonecznikowy, kukurydziany, sojowy, rzepakowy, oliwa z oliwek) jest bogatym ich źródłem. Jeśli na co dzień do przyrządzania posiłków używamy olejów roślinnych lub jadamy regularnie orzechy i nasiona, możemy być pewni, że w naszej diecie NNKT z rodziny omega-6 nie brakuje. Zdecydowanie gorzej jest z kwasami tłuszczowymi z rodziny omega-3, gdyż lista produktów będących bogatym ich źródłem jest ograniczona. Jeśli chodzi o kwas α-linolenowy to największe jego ilości występują w nasionach lnu oraz tłoczonym z nich oleju. Dobrym źródłem ALA może być również olej rzepakowy, sojowy, orzechy włoskie, migdały oraz w mniejszym stopniu zielone warzywa liściaste. Źródłem kwasu EPA i DHA są głównie tłuszcze zawarte w rybach morskich i owocach morza. Specjaliści zachęcają do jadania tłustych ryb morskich takich jak łosoś, makrela czy śledź właśnie głównie ze względu na zawarte w nich dobroczynne kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3.

 

Rola w organizmie

NNKT są odpowiedzialne za prawidłowy rozwój i wzrost organizmu, funkcjonowanie układu odpornościowego, dobry stan skóry i wiele innych, ale przede wszystkim są one składnikami błon nnktkomórkowych oraz prekursorami eikozanoidów – hormonów tkankowych, które wykazują szerokie spektrum działania na organizm. Eikozanoidy wpływają między innymi na czynności układu sercowo-naczyniowego, regulację ciśnienia tętniczego, poziom triglicerydów w osoczu, odpowiedź immunologiczną, powstawanie procesów zapalnych, podział komórek, regulację czynności hormonów i neurotransmiterów, a nawet odczuwanie bólu. Znaczenie NNKT w profilaktyce i terapii nadciśnienia tętniczego, miażdżycy czy chorób nowotworowych, wiąże się głównie z funkcjami powstającymi z nich eikozanoidów.

Ważne proporcje

Choć dla organizmu istotne są zarówno kwasy z rodziny omega-6, jak i omega-3, to zdecydowanie bardziej podkreśla się znaczenie tych drugich. Wynika to z dwóch powodów. Jak wspomniano wcześniej, kwasy tłuszczowe z rodziny omega-3 w dużych ilościach występują w dość wąskiej gamie zwyczajowo spożywanych produktów, przez co ich niedobór w diecie jest dość powszechny. Poza tym znaczenie ma nie tylko ogólna ilość dostarczonych NNKT, ale również zachowanie między nimi właściwych proporcji. Jak się okazuje, nadmierne spożycie kwasów tłuszczowych z rodziny omega-6 nasila wytwarzanie związków o charakterze prozapalnym, co może przynieść efekty przeciwne do spodziewanych. W zbyt wysokim stosunku kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 upatruje się przyczynę rozwoju miażdżycy, choroby niedokrwiennej serca, spadku odporności, większej podatności na choroby nowotworowe, pogorszenia wzroku oraz zaburzeń funkcjonowania układu nerwowego.

Optymalny stosunek kwasów tłuszczowych omega-6 do omega-3 w diecie wynosi 4-5:1. Zachowanie tych proporcji jest możliwe pod warunkiem, że w naszym codziennym jadłospisie nie zabraknie pokarmów bogatych w kwasy z grupy omega-3 – będziemy regularnie jadać ryby morskie, produkty wzbogacone w siemię lniane (pieczywo, muesli), orzechy włoskie, soję, tofu, zielone warzywa (brukselka, szpinak, sałata), a jako dodatek do potraw wykorzystywali olej lniany, rzepakowy i sojowy. Warto o to zadbać, gdyż dieta o prawidłowych proporcjach między NNKT z rodziny omega-6 i omega-3 sprzyja zdrowiu i wspomaga leczenie wielu schorzeń przewlekłych takich jak nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, cukrzyca typu II, otyłość, choroby nowotworowe, alergie oraz depresja.

dr Joanna Anna Walczak


PODZIEL SIĘ Z INNYMI

Napisz komentarz...
Zaloguj przez Facebooka

Prywatność
Polityka prywatności 

Redakcja
26-600 Radom
Ul. Okulickiego 39, IIP
TEL: 48 380 30 62 wew. 12
E-mail: biuro@portal.fit.pl

RODO

Szanowny Czytelniku!

Dbamy o bezpieczeństwo Twoich danych. Nie zmieniamy naszych uprawnień.

Od 25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

W związku z tym chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje na ten temat.

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Fit.pl Sp.z.o.o.. Dane osobowe niezbędne gromadzone przez serwis www.fit.pl są objęte ochroną danych osobowych: nie są i nie będą nikomu odsprzedawana ani udostępniane. W czasie korzystania z serwisu użytkownik może zostać poproszony o podanie niektórych swoich danych osobowych poprzez wypełnienie formularza, lub w inny sposób. Dane, które należy podać to w większości przypadków imię, nazwisko i adres e-mail.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Fit.pl Sp.z.o.o z siedzibą w Radomiu (dalej także będziemy używać skrótu „Fit.pl”) oraz nasi Zaufani partnerzy czyli podmioty niewchodzące w skład Fit.pl ale będące naszymi partnerami, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach, do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach, aby:

  • dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań oraz do przeprowadzania konkursów z nagrodami,
  • zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań,
  • dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom,

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądy lub organy ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych Zaufanych parterów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo tutaj.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk „zgadzam się” jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie, po 25 maja 2018 roku, Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, w tym ze stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności Fit.pl, w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies przez nas i naszych Zaufanych Partnerów, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych) przez opisane wyżej Fit.pl oraz Zaufanych Partnerów. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać korzystając z narzędzia dostępnego tutaj.

Zgadzam się
Nie teraz
fit.pl profil na Facebooku
fit.pl kanał na Youtube
Forum dyskusyjne fit.pl