fit.pl mobile logo

Otyłość i nadwaga wśród dzieci i młodzieży

Zbyt duża masa ciała to coraz częstszy problem wśród dzieci i młodzieży w Polsce. Według międzynarodowego badania HBSC nadwaga lub otyłość dotyczy aż 21,7 proc. młodzieży w wieku 11-15 lat w Polsce. Warto zaznaczyć, że w poprzedniej edycji badania (2014 r.) odsetek ten wynosił 19,9 proc. To niepokojące dane, ponieważ coraz powszechniejsza nadwaga i otyłość u dzieci zwiększa ryzyko wystąpienia wielu chorób (m.in. cukrzycy, niewydolności układu krążenia lub astmy) w dorosłym wieku. Czy problemy z nieprawidłową masą ciała to tylko skutek niewłaściwego trybu życia? Odpowiada prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk z Centrum Medycznego Damiana

Raport z „polskiego podwórka”

Istnieje wiele badań obrazujących problem nadwagi i otyłości wśród dzieci i młodzieży w różnych grupach wiekowych. Przywołać możemy m.in. to przeprowadzone w 2016 r., które wykazało, że aż 10 proc. niemowląt ma nieprawidłową masę ciała, a odsetek ten systematycznie wzrasta w kolejnych latach życia i wynosi niemal 25 proc. wśród trzyletnich dzieci. Ponadto, według badania COSI, aż co trzecie dziecko w wieku ośmiu lat ma nadwagę lub otyłość, a wynik ten jest najwyższy wśród wszystkich krajów europejskich. Problem nieprawidłowej masy ciała dotyczy również 15 proc. młodzieży w wieku 11-15 lat oraz co piątej osoby w grupie 16-18 latków.

Walka z nadwagą – dieta podstawowym narzędziem?

- Nieprawidłowa masa ciała niemal we wszystkich przypadkach jest spowodowana zaburzeniem bilansu energetycznego. Oznacza to, że do organizmu dostarczane jest zdecydowanie więcej energii w postaci pokarmów niż następnie jesteśmy w stanie spożytkować. Sytuacji nie ułatwia współczesny styl życia – coraz częściej sięgamy po przetworzone produkty, zawierające duże ilości cukrów czy tłuszczów zwierzęcych, rozwój technologii, który sprzyja rezygnacji z jakiejkolwiek aktywności fizycznej czy wreszcie praca siedząca czy stres, który wielokrotnie doprowadza do niekontrolowanego podjadania. Te wszystkie czynniki sprawiają, że w naszym organizmie pojawia się wspomniana nadwyżka energetyczna. Oczywiście, jeżeli raz na jakiś czas przyjmiemy zbyt dużo kalorii nie stanie się nic złego. Przybieranie na wadze to proces, którego bardzo często na początku nawet nie zauważamy - podkreśla prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk z Centrum Medycznego Damiana

Zarówno w profilaktyce, jak i w walce nadwagi kluczowe jest wprowadzenie odpowiedniej diety. Jak powinna ona wyglądać?

- Jednym z kluczowych błędów dietetycznych u dzieci i młodzieży jest rezygnacja ze śniadania lub spożywanie go w pośpiechu i bez zwracania uwagi na jego jakość. Braki energetyczne są uzupełniane dopiero po powrocie ze szkoły, niejednokrotnie tuż przed snem. Z kolei objadanie się tuż przed udaniem się do łóżka negatywnie wpływa na sen, co przyczynia się do porannej spóźnionej pobudki i rezygnacji z posiłku. Tym samym, błędne koło się zamyka. Drugim istotnym elementem jest fakt, że dzieci i młodzież spożywają niewiele produktów pełnoziarnistych i mlecznych, ryb oraz owoców i warzyw, które są naturalnym źródłem takich mikroelementów i pierwiastków jak: witaminy A,B i D, kwas foliowy, magnes, cynk, potas, błonnik, żelazo czy wapń. Zamiast nich w dietach wielu dzieci i młodzieży obecne są duże ilości słodkich przekąsek i napojów gazowanych. Uczulam również rodziców, aby zwracali uwagę na posiłki, które ich pociechy spożywają poza domem. Bardzo często są to posiłki typu fast food, zawierające dużą ilość kalorycznych składników - mówi prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk z Centrum Medycznego Damiana.

Problemem jest również ograniczona aktywność fizyczna wśród najmłodszych, którzy coraz więcej czasu spędzają przed telewizorem czy komputerem. Dlatego rolą rodziców jest zaszczepienie w swoich pociechach zamiłowania do sportu. Dziecko nie może traktować aktywności fizycznej w kategoriach kary. W tym celu dobrze sprawdzą się m.in. rodzinne wycieczki rowerowe, zabawa w berka a w czasie zimny np. jazda na łyżwach. To wszystko sprawi, że dziecko poprzez zabawę będzie realizowało również inny, ważniejszy cel – regularne i przyjemne uprawianie sportu.

Otyłość – przyczyny, diagnostyka, leczenie

Nadwaga nie powinna być traktowana jako choroba, lecz sygnał alarmujący, który sprawi, że należy rozpocząć walkę z nadprogramowymi kilogramami u naszych dzieci. Główną różnicę między nadwagą a otyłością u dorosłych stanowi współczynnik BMI, czyli iloraz masy ciała i wzrostu (w metrach) podniesionego do kwadratu. MBI w granicach 25,0–29,9 kg/m² oznacza nadwaga, natomiast powyżej tej granicy mamy do czynienia z otyłością. U dzieci wartości BMI odnosimy do siatek centylowych.

- Najczęstszą przyczyną otyłości jest nadmiar dostarczanej do organizmu energii wobec jej wydatku. W przypadku dzieci należy jednak brać pod uwagę jeszcze kilka elementów – genetykę, czynniki psychologiczne, sytuację rodzinną, metabolizm, zaburzenia snu. Czynników wpływających na pojawienie się otyłości wśród dzieci jest wiele. Bardzo istotny jest również element środowiskowy związany najczęściej z rodziną – otyli rodzice mają bardzo często otyłe dzieci. Wobec tego domowe warunki spożywania posiłków – jedzenie w pośpiechu wysokokalorycznych posiłków, brak regularności, zaburzenia wydatkowania energii; odpoczynku i aktywności fizycznej wpływają również na ryzyko wystąpienia otyłości u dzieci. Przesiadywanie przy komputerze zamiast aktywności fizycznej. Możemy doszukiwać się oczywiście hormonalnych przyczyn, które mogą mieć związek z otyłością u dzieci i młodzieży, jednak są to nieliczne przypadki - wyjaśnia prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk z Centrum Medycznego Damiana

Otyłość może doprowadzić do groźnych konsekwencji zdrowotnych wśród których należy wymienić przede wszystko zwiększone ryzyko wystąpienia innych chorób m.in. nowotworów, cukrzycy, choroby niedokrwiennej serca, miażdżycy, nadciśnienia, zaburzeń hormonalnych, zwyrodnień stawów i kości, bezdechu sennego. Jak wygląda leczenie?

- Leczenie uzależnione jest w dużej mierze od stopnia otyłości. Aby rozpocząć myślenie o tym, w jaki sposób otoczyć dziecko otyłe opieką medyczną, musimy najpierw poznać źródło otyłości. Tutaj istotne jest m.in. pytanie: czy wiąże się ona np. z patologią ośrodkowego układu nerwowego, przysadki, nadnerczy, choroby nowotworowej czy zespołu Pradera-Williego? Jednak wymienione przyczyny determinują występowanie otyłości u dzieci bardzo rzadko. Najczęstszą przyczyną są nieprawidłowe nawyki żywieniowe i styl życia – brak wydatkowania przyjmowanej w nadmiarze energii. Dlatego początkiem leczenia jest ocenienie stanu odżywiania za pomocą siatek centylowych, a następnie dokonanie wyboru metody leczenia. Dziecko otyłe – czyli takie, które ma powyżej 95-97 centyla masy ciała, wymaga bardziej radykalnych metod postępowania. Te radykalne metody postępowania oznaczają po pierwsze cały zestaw działań psychologicznych, które mają wpłynąć na mentalność dziecka i opiekunów i które mają uświadomić, że nadmiar przyrostu masy tłuszczowej jest ryzykiem zwiększającym możliwość pojawienia się wielu chorób wieku dorosłego – np. chorób sercowo-naczyniowych. Drugim elementem jest oczywiście postępowanie dietetyczne – czyli ustalenie odpowiedniego sposobu racjonalnego żywienia. Oznacza to dostosowanie żywienia do rzeczywistych potrzeb dziecka. Potrzebny jest również udział specjalisty, który potrafi na podstawie masy ciała określić jaki procent masy ciała to tkanka tłuszczowa. Nie ma bowiem żadnego sensu przepisywanie leczenia w odniesieniu do kilogramów masy ciała dziecka otyłego. Ponieważ nie chodzi o to, aby „żywić” tłuszcz już istniejący, więc odnosimy nasze zalecenia do beztłuszczowej masy ciała. zapewniającej oparciu o  podstawowy wydatek energetyczny, z uwzględnieniem  aktywności fizycznej, tak konstruujemy dietę, aby stopniowo doprowadzać do zmniejszania się masy ciała. Nie jest to zadanie łatwe – wymaga konsekwencji i zaangażowania, zarówno dzieci jak i opiekunów - mówi prof. dr hab. n. med. Janusz Książyk z Centrum Medycznego Damiana

Kwalifikacja dziecka do leczenia operacyjnego zdarza się rzadko – zazwyczaj wówczas, gdy zawodzą tzw. konwencjonalne metody leczenia. Najczęściej mówimy tutaj o przypadkach w których otyłość bezpośrednio zagraża życiu dziecka.

PODZIEL SIĘ Z INNYMI

Napisz komentarz...
Zaloguj przez Facebooka

Prywatność
Polityka prywatności 

Redakcja
26-600 Radom
Ul. Okulickiego 39, IIP
TEL: 48 380 30 62 wew. 12
E-mail: biuro@portal.fit.pl

RODO

Szanowny Czytelniku!

Dbamy o bezpieczeństwo Twoich danych. Nie zmieniamy naszych uprawnień.

Od 25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

W związku z tym chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje na ten temat.

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Fit.pl Sp.z.o.o.. Dane osobowe niezbędne gromadzone przez serwis www.fit.pl są objęte ochroną danych osobowych: nie są i nie będą nikomu odsprzedawana ani udostępniane. W czasie korzystania z serwisu użytkownik może zostać poproszony o podanie niektórych swoich danych osobowych poprzez wypełnienie formularza, lub w inny sposób. Dane, które należy podać to w większości przypadków imię, nazwisko i adres e-mail.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Fit.pl Sp.z.o.o z siedzibą w Radomiu (dalej także będziemy używać skrótu „Fit.pl”) oraz nasi Zaufani partnerzy czyli podmioty niewchodzące w skład Fit.pl ale będące naszymi partnerami, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach, do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach, aby:

  • dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań oraz do przeprowadzania konkursów z nagrodami,
  • zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań,
  • dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom,

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądy lub organy ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych Zaufanych parterów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo tutaj.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk „zgadzam się” jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie, po 25 maja 2018 roku, Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, w tym ze stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności Fit.pl, w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies przez nas i naszych Zaufanych Partnerów, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych) przez opisane wyżej Fit.pl oraz Zaufanych Partnerów. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać korzystając z narzędzia dostępnego tutaj.

Zgadzam się
Nie teraz
fit.pl profil na Facebooku
fit.pl kanał na Youtube
Forum dyskusyjne fit.pl