Zdaniem lek. stom. Kamili Wasiluk, ortodontki z warszawskiej kliniki L'experta i autorki bloga „Mama Ortodonta” wada zgryzu ma często podłoże związane z innymi schorzeniami i nie jest tylko problemem dentystycznym. Bardzo często wiąże się z napięciami mięśniowymi, nieprawidłową postawą ciała, zaburzeniami oddychania czy nieprawidłową pracą języka, alergiami lub przerostem trzeciego migdałka. Jeśli nie uwzględnimy tych czynników, leczenie może być mniej skuteczne, a efekty mniej trwałe.
Zgryz a postawa ciała
Układ stomatognatyczny, czyli struktury odpowiedzialne za żucie i funkcjonowanie jamy ustnej, pozostaje w ścisłym związku z wieloma elementami organizmu. Obejmuje on m.in. szczękę, żuchwę, zęby, stawy skroniowo-żuchwowe, mięśnie twarzy oraz język. Struktury te są powiązane zarówno z kośćmi czaszki, jak i z całym układem mięśniowo-szkieletowym.
– W praktyce oznacza to, że napięcia w obrębie szyi, barków czy kręgosłupa mogą wpływać na pracę żuchwy i ustawienie zębów. Z drugiej strony nieprawidłowy zgryz może generować dolegliwości w innych częściach ciała, np. bóle głowy czy napięcia w obrębie karku – mówi ortodontka. Dlatego w niektórych przypadkach do leczenia ortodontycznego włączana jest fizjoterapia stomatologiczna.
Fizjoterapia stomatologiczna jako wsparcie leczenia ortodontycznego
Fizjoterapia stomatologiczna koncentruje się na diagnozowaniu i leczeniu zaburzeń związanych z funkcjonowaniem układu żucia oraz stawów skroniowo-żuchwowych. Terapeuci analizują m.in. napięcia mięśniowe, pracę powięzi, postawę ciała czy sposób oddychania pacjenta.
– Współpraca ortodonty z fizjoterapeutą bywa szczególnie pomocna u pacjentów z napięciami w obrębie twarzy i szyi, z zaburzeniami funkcji języka lub problemami ze stawami skroniowo-żuchwowymi. Terapia manualna może poprawić warunki leczenia ortodontycznego i zwiększyć stabilność jego efektów. Dlatego ja osobiście współpracuję ze specjalistami fizjoterapii stomatologicznej – tłumaczy lek. stom. Kamila Wasiluk.
Dzięki takiemu podejściu możliwe jest nie tylko skuteczniejsze leczenie wad zgryzu, ale także zmniejszenie dolegliwości towarzyszących terapii, takich jak bóle głowy, napięcia mięśniowe czy dyskomfort związany z noszeniem aparatu ortodontycznego.
Dlaczego efekty leczenia czasem się cofają?
Jednym z wyzwań w ortodoncji jest utrzymanie efektów leczenia po zdjęciu aparatu. Zdarza się, że zęby stopniowo wracają do wcześniejszej pozycji. Według specjalistów jedną z przyczyn mogą być utrzymujące się w organizmie nieprawidłowe napięcia mięśniowe lub zaburzenia funkcjonalne.
– Aparat ortodontyczny pozwala ustawić zęby w nowej pozycji, ale jeśli w tle nadal istnieją nieprawidłowe napięcia mięśniowe czy zaburzenia funkcji języka, organizm może dążyć do powrotu do wcześniejszego wzorca. Dlatego w niektórych przypadkach warto rozszerzyć terapię o pracę z fizjoterapeutą – podkreśla lek. stom. Kamila Wasiluk.
Leczenie coraz bardziej interdyscyplinarne
Eksperci zwracają uwagę, że współczesna medycyna – również stomatologia – coraz częściej opiera się na współpracy różnych specjalistów. Takie podejście pozwala lepiej zrozumieć przyczyny problemu i dobrać bardziej kompleksowe leczenie.
– Coraz częściej pracujemy w zespołach interdyscyplinarnych. W zależności od potrzeb pacjenta w terapię mogą być zaangażowani ortodonci, fizjoterapeuci, logopedzi czy specjaliści od terapii oddechowej. Dzięki temu możemy spojrzeć na problem szerzej i zadbać nie tylko o estetykę uśmiechu, ale też o prawidłowe funkcjonowanie całego organizmu – podsumowuje ortodonta kliniki L’experta.
Zdaniem specjalistów takie podejście może w przyszłości stać się standardem w leczeniu ortodontycznym, szczególnie u pacjentów z bardziej złożonymi problemami funkcjonalnymi.
