Jeszcze niedawno pacjentom z cukrzycą typu 2 mówiono, że to choroba przewlekła, że oznacza branie leków na ‘’całe życie ”. Dziś wiemy, że w dużej części przypadków to nieprawda.
– Medycyna przestała traktować cukrzycę typu 2 jak nieuchronnie postępującą chorobę. Mówimy o remisji – czyli o stanie, w którym glikemia wraca do wartości prawidłowych bez potrzeby stosowania leków przeciwcukrzycowych – wyjaśnia dr n. med. Elżbieta Wójcik-Sosnowska.
dr n. med. Elżbieta Wójcik-Sosnowska
Eksperci definiują remisję cukrzycy typu 2 jako utrzymywanie poziomu hemoglobiny glikowanej (HbA1c) < 6,5% przez co najmniej 3 miesiące, bez stosowania leków obniżających glikemię.
To ważne: „remisja” to nie „magiczne wyleczenie na zawsze”, ale realna szansa na lata życia bez objawów choroby – i z mniejszym ryzykiem powstania powikłań obniżających jakość życia.
Otyłość – choroba zapalna, nie „brak silnej woli”
Cukrzyca typu 2 rzadko przychodzi sama. Bardzo często towarzyszy otyłości, nadciśnieniu tętniczemu, bezdechowi sennemu, stłuszczeniu wątroby czy depresji.
– Otyłość to przewlekła choroba zapalna, która uszkadza niemal każdy narząd. Nie jest lenistwem ani brakiem charakteru – podkreśla ekspertka Grupy LUX MED. – Im wcześniej potraktujemy ją jak prawdziwą chorobę, która wymaga profesjonalnego leczenia, tym większa szansa, że cofniemy również cukrzycę typu 2.
Badania pokazują, że przewlekły stan zapalny związany z otyłością nasila insulinooporność i przyspiesza rozwój cukrzycy typu 2.
Dlatego skuteczne leczenie cukrzycy bez leczenia otyłości jest jak gaszenie pożaru, gdy pod ogień wciąż dokłada się benzynę.
Co to znaczy „cofnąć cukrzycę”? Remisja w praktyce
Remisja cukrzycy typu 2 jest dziś celem wpisanym do wielu wytycznych diabetologicznych, a nie ciekawostką z konferencji. – Remisja nie oznacza, że organizm „zapomniał”, że kiedyś chorował – mówi dr Wójcik-Sosnowska. – Predyspozycja pozostaje. Ale jeśli pacjent utrzymuje prawidłowy poziom glukozy bez leków lub z ich minimalną dawką, bez ostrych skoków cukru i z prawidłową masą ciała, mówimy o ogromnym sukcesie terapeutycznym.
Z badań wynika, że:
- intensywna redukcja masy ciała (ok. 10–15 kg) może doprowadzić do remisji cukrzycy nawet u ok. połowy pacjentów z krótkim wywiadem choroby;
- remisja jest częstsza, gdy na leczenie decydujemy się wcześnie, we wczesnym okresie rozwoju choroby
- po kilku latach część pacjentów może wyjść z remisji, dlatego potrzebna jest regularna kontrola i kontynuacja zdrowych nawyków.
– Zawsze uczciwie mówię pacjentom: remisja to nie obietnica „już nigdy nie zachoruję”, tylko szansa na lata lepszego życia. I to jest szansa, o którą zdecydowanie warto zawalczyć – dodaje diabetolog.
Jak osiągnąć remisję? Cztery filary leczenia
1. Zmiana stylu życia – fundament terapii
Podstawą pozostają dieta i ruch – ale nie w wersji „kolejna moda z internetu”, tylko plan opracowany wspólnie z zespołem: lekarzem, dietetykiem i fizjoterapeutą.
– Dobrze zaplanowana redukcja masy ciała – zwykle o 7–10% wagi wyjściowej – może znacząco obniżyć glikemię, ciśnienie tętnicze i poprawić profil lipidowy – tłumaczy dr Wójcik-Sosnowska.
2. Nowoczesna farmakoterapia – leki, które leczą przyczynę, nie tylko objawy
Przełomem w leczeniu cukrzycy typu 2 są leki inkretynowe: agoniściy receptora GLP-1 (np. semaglutyd, dulaglutyd) oraz podwójni agoniści GIP/GLP-1 (np. tirzepatyd). Leki te Jednocześnie obniżają poziom glukozy, oraz silnie wspierają redukcję masy ciała.
– Dla części pacjentów nowoczesne leki stają się „mostem” do remisji: pomagają schudnąć, ustabilizować cukry, a potem – przy wsparciu zespołu – utrzymać efekt nawet po odstawieniu farmakoterapii – mówi dr Wójcik-Sosnowska. – Warunek jest jeden: pacjent nie może sam zmieniać dawkowania, odstawiać leków itp. Decyzję zawsze podejmujemy wspólnie, na podstawie wyników – podkreśla ekspertka.
3. Leczenie bariatryczne (metaboliczne) – chirurgia, która zmienia metabolizm
U części chorych, zwłaszcza z otyłością II–III stopnia, najskuteczniejszą drogą do remisji cukrzycy typu 2 jest leczenie bariatryczne .
W rekomendacjach naukowych metaboliczna chirurgia jest dziś uznawana za równorzędną metodę leczenia cukrzycy typu 2 u osób z otyłością – szczególnie, gdy dotychczasowa terapia nie przyniosła efektu.
– Zdarza się, że już kilka dni po operacji poziom glukozy normalizuje się, zanim pacjent zdąży realnie schudnąć. To pokazuje, że kluczowa jest poprawa wrażliwości na insulinę i zmiana „hormonalnej chemii” przewodu pokarmowego, a nie tylko liczba kilogramów na wadze – tłumaczy dr Wójcik-Sosnowska.
4. Opieka zespołu specjalistów – bo to maraton, nie sprint
W Szpitalu św. Elżbiety Grupy LUX MED w Warszawie leczenie otyłości i cukrzycy typu 2 prowadzone jest kompleksowo – z udziałem chirurga bariatrycznego, dietetyka bariatrycznego, fizjoterapeuty, psychologa klinicznego, kardiologa, diabetologa i innych specjalistów.
– Operacja jest tylko jednym z narzędzi. U wielu pacjentów wystarczająca jest właściwie dobrana, indywidualna farmakoterapia i zmiana stylu życia. Kluczem jest wspólny plan i poczucie, że pacjent nie jest z tym sam – podkreśla dr Wójcik-Sosnowska.
