Czym jest otyłość drugiego stopnia i jak ją rozpoznać?
Podstawowym narzędziem wykorzystywanym do klasyfikacji masy ciała jest wskaźnik BMI (Body Mass Index). Oblicza się go, dzieląc masę ciała (w kilogramach) przez kwadrat wysokości (w metrach). Zgodnie z przyjętymi kryteriami, o otyłości drugiego stopnia mówimy, gdy wartość BMI mieści się w przedziale 35,0–39,9 kg/m².
Wartości te są uniwersalne dla dorosłych kobiet i mężczyzn. Poniższa tabela przedstawia pełną klasyfikację masy ciała według wskaźnika BMI.
|
Kategoria |
Wartość wskaźnika BMI (kg/m²) |
|
Niedowaga |
< 18,5 |
|
Waga prawidłowa |
18,5–24,9 |
|
Nadwaga |
25,0–29,9 |
|
Otyłość I stopnia |
30,0–34,9 |
|
Otyłość II stopnia |
35,0–39,9 |
|
Otyłość III stopnia |
≥ 40,0 |
Dlaczego sam wskaźnik BMI to nie wszystko?
Chociaż BMI jest kluczowym wskaźnikiem, dane medyczne wskazują, że równie istotnym parametrem jest obwód talii. Pośrednio odzwierciedla on ilość tkanki tłuszczowej trzewnej, czyli tej zlokalizowanej w jamie brzusznej, wokół narządów wewnętrznych. Tłuszcz ten jest metabolicznie aktywny i jego nadmiar wiąże się ze znacznie wyższym ryzykiem rozwoju chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy typu 2 czy nadciśnienia tętniczego.
Przyjmuje się, że zwiększone ryzyko powikłań metabolicznych występuje, gdy obwód talii przekracza:
- 80 cm u kobiet
- 94 cm u mężczyzn
Wysokie ryzyko zdrowotne diagnozuje się przy obwodzie talii powyżej 88 cm u kobiet i 102 cm u mężczyzn. U osoby z otyłością II stopnia przekroczenie tych norm jest sygnałem alarmowym, który powinien skłonić do pilnej konsultacji lekarskiej.
Jakie objawy i powikłania mogą towarzyszyć otyłości II stopnia?
Otyłość drugiego stopnia rzadko pozostaje bez wpływu na funkcjonowanie organizmu. Nadmierna masa ciała stanowi znaczne obciążenie dla układu kostno-stawowego i narządów wewnętrznych. Stan ten zwiększa ryzyko wystąpienia wielu poważnych chorób, takich jak:
- Cukrzyca typu 2
- Nadciśnienie tętnicze
- Choroba niedokrwienna serca i zawał serca
- Udar mózgu
- Obturacyjny bezdech senny
- Choroba zwyrodnieniowa stawów (głównie kolanowych i biodrowych)
- Stłuszczeniowa choroba wątroby związana z zaburzeniami metabolicznymi (MASLD)
- Niektóre rodzaje nowotworów (m.in. jelita grubego, piersi po menopauzie, trzonu macicy)
Poza powikłaniami fizycznymi otyłość często wpływa również na zdrowie psychiczne, prowadząc do obniżonej samooceny, stanów lękowych czy depresji.
Kiedy należy zgłosić się do lekarza z otyłością II stopnia?
Odpowiedź jest jednoznaczna: jak najszybciej. Diagnoza otyłości drugiego stopnia (BMI 35,0–39,9 kg/m²) jest bezwzględnym wskazaniem do konsultacji lekarskiej. Nie należy czekać na pojawienie się powikłań, ponieważ choroba otyłościowa wymaga leczenia sama w sobie.
Podczas wizyty lekarz przeprowadzi szczegółowy wywiad, zleci niezbędne badania (m.in. morfologię, profil lipidowy, poziom glukozy i insuliny na czczo) oraz oceni ogólny stan zdrowia. Celem konsultacji jest nie tylko potwierdzenie diagnozy, ale przede wszystkim stworzenie zindywidualizowanego planu leczenia, dostosowanego do potrzeb i możliwości pacjenta.
Jakie są dostępne metody leczenia otyłości?
Leczenie choroby otyłościowej to proces złożony i długotrwały, który powinien odbywać się pod stałą opieką specjalisty. W zależności od indywidualnej sytuacji pacjenta stosuje się różne strategie.
- Leczenie zachowawcze: To podstawa terapii, obejmująca modyfikację diety pod okiem dietetyka, wprowadzenie regularnej aktywności fizycznej oraz wsparcie psychologiczne lub terapię behawioralną.
- Leczenie farmakologiczne: W przypadkach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi oczekiwanych rezultatów, lekarz może rozważyć włączenie farmakoterapii. Leki stosowane w redukcji masy ciała działają na różnych poziomach, m.in. regulując apetyt czy metabolizm. Zagadnienie to, w tym zastosowanie leków podawanych w iniekcji, omawia artykuł: “Zastrzyki na odchudzanie na receptę: co warto wiedzieć?”. Informacje o wybranych preparatach stosowanych w farmakoterapii otyłości, takich jak Mounjaro, dostępne są w bazie leków e-recepta.net.
- Leczenie chirurgiczne: Chirurgia bariatryczna jest rozważana u pacjentów z otyłością olbrzymią (III stopnia) lub otyłością II stopnia, której towarzyszą poważne powikłania.
Decyzję o sposobie leczenia podejmuje lekarz po badaniu i ocenie indywidualnej sytuacji pacjenta.
Czy leczenie otyłości to proces, który można przejść samodzielnie?
Próby leczenia otyłości II stopnia na własną rękę, bez nadzoru medycznego, są obarczone istotnie wyższym ryzykiem niepowodzenia i powikłań zdrowotnych. Otyłość to choroba przewlekła o złożonym podłożu, a jej terapia wymaga kompleksowego podejścia i wsparcia zespołu specjalistów. Pierwszym i najważniejszym krokiem jest zawsze konsultacja z lekarzem, który pomoże ustalić bezpieczny i dopasowany do pacjenta plan działania.
Źródła:
[1] Narodowy Fundusz Zdrowia, "Otyłość – choroba wagi ciężkiej", nfz.gov.pl [2] Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), "Obesity and overweight", who.int
Przedstawione informacje mają charakter wyłącznie edukacyjny. Nie mogą zastąpić konsultacji medycznej. W przypadku problemów zdrowotnych zwróć się do lekarza lub innego specjalisty.
Zobacz także:
