Przetrenowanie – kiedy trening zaczyna szkodzić?

Więcej. Mocniej. Częściej. W sporcie progres jest naturalny – chcemy poprawiać wyniki, przekraczać granice i być coraz lepsi. Problem zaczyna się wtedy, gdy ambicja wygrywa z regeneracją. Bo wysiłek i odpoczynek to duet nierozłączny. Jeśli organizm nie dostaje czasu na odbudowę, zamiast formy rośnie zmęczenie. A przewlekłe zmęczenie może prowadzić do przetrenowania – stanu, który dotyka nie tylko zawodowców, ale coraz częściej także amatorów.
Aleksandra Załęska
Dzisiaj 11:00
Udostępnij
Przetrenowanie – kiedy trening zaczyna szkodzić?

Czym jest przetrenowanie?

To zespół objawów wynikających z długotrwałej nierównowagi między obciążeniem treningowym a regeneracją. Co ważne – często jego źródłem nie jest sam plan treningowy, lecz… psychika.

– Przetrenowanie bardzo często wynika z nadmiernej ambicji i niekontrolowanej rywalizacji – podkreśla Piotr Szmyt, trener personalny i instruktor CrossFit. – Gdy ignorujemy sygnały organizmu i za wszelką cenę realizujemy plan, ryzyko rośnie.

Objawy przetrenowania

Nie zawsze pojawiają się wszystkie naraz, dlatego łatwo je zbagatelizować. Warto zachować czujność, jeśli zauważysz:

Fizyczne sygnały alarmowe:

  • spadek wydolności mimo intensywnych treningów

  • gorszą koordynację ruchową

  • podwyższone tętno spoczynkowe

  • problemy ze snem

  • bóle mięśni i stawów

  • częste infekcje

Psychiczne objawy:

  • apatia i brak motywacji

  • rozdrażnienie

  • obniżone libido

  • stany obniżonego nastroju

Jeśli forma zamiast rosnąć – spada, to znak, że organizm może być przeciążony.

Skutki przetrenowania

Konsekwencje są poważniejsze niż chwilowy spadek wyników. Przetrenowanie może prowadzić do:

  • przewlekłego zmęczenia,

  • nawracających kontuzji,

  • osłabienia odporności,

  • zaburzeń hormonalnych,

  • a w skrajnych przypadkach – rezygnacji ze sportu.

Paradoks? Zbyt intensywny trening oddala nas od celu, zamiast do niego przybliżać.

Jak zapobiegać przetrenowaniu?

Klucz to równowaga. O czym warto pamiętać?

✔️ indywidualny plan treningowy
✔️ dni regeneracyjne wpisane w harmonogram
✔️ minimum 7–8 godzin snu
✔️ zbilansowana dieta wspierająca odbudowę
✔️ monitorowanie tętna i reakcji organizmu

– W treningu kondycyjnym warto korzystać z pulsometru. Kontrola pracy serca pomaga uniknąć przeciążeń – dodaje Piotr Szmyt.

Czasem najlepszą decyzją treningową jest… dzień wolny albo sesja relaksacyjna.

Trenuj mądrze, nie więcej

Sport ma budować zdrowie, nie je odbierać. Sukces przychodzi nie tylko dzięki ciężkiej pracy, ale też dzięki umiejętności odpoczynku.

Bo prawdziwa forma to nie tylko siła i wytrzymałość – to także regeneracja.