Samotność, lęk, depresja, hejt w sieci oraz nieustanna potrzeba bycia „wystarczająco dobrym” stają się codziennością wielu dzieci i nastolatków. A przecież zdrowie psychiczne jest tak samo istotne jak sprawność fizyczna, dieta czy sen – to fundament ogólnej kondycji organizmu.
Według danych instytucji zdrowia publicznego około 30% uczniów szkół średnich wykazuje objawy depresyjne, a ponad jedna trzecia maturzystów przyznaje, że w ostatnim roku towarzyszyły im myśli rezygnacyjne. To alarmujące wskaźniki, które pokazują, że kryzys psychiczny młodzieży jest realnym wyzwaniem zdrowotnym.
Presja, porównania i permanentna ekspozycja
Eksperci wskazują na kilka kluczowych czynników pogarszających kondycję psychiczną młodych ludzi: presję szkolną, napięcia rodzinne, niestabilność społeczną oraz intensywny wpływ mediów społecznościowych.
Dla wielu nastolatków internet stał się główną przestrzenią budowania tożsamości. To tam szukają akceptacji i przynależności. Niestety, ta sama przestrzeń generuje ciągłe porównywanie się, uzależnienie od reakcji innych oraz lęk przed odrzuceniem.
Jak podkreśla Piotr Szwędrowski, ekspert zdrowia psychicznego z Fundacja Rozwoju Młodego Pokolenia:
Młody mózg jest szczególnie wrażliwy na ocenę społeczną. Liczba polubień czy komentarzy może stać się realnym miernikiem własnej wartości. Brak reakcji lub negatywne komentarze prowadzą do frustracji, obniżonego nastroju, a czasem poczucia wykluczenia.
Stała ekspozycja i ocenianie to ogromne obciążenie dla rozwijającego się układu nerwowego. W efekcie rośnie poziom stresu, pogarsza się jakość snu, koncentracja oraz odporność psychiczna – a to bezpośrednio wpływa także na zdrowie fizyczne.
Zasada 4Z – profilaktyka zdrowia psychicznego w praktyce
Rodzice i nauczyciele często zastanawiają się, jak rozpoznać pierwsze sygnały kryzysu. Do najczęstszych należą:
-
wycofanie z relacji,
-
problemy ze snem,
-
spadek wyników w nauce,
-
drażliwość,
-
utrata zainteresowań,
-
obniżone poczucie własnej wartości.
Coraz częściej mówi się o zasadzie 4Z, która może być prostym narzędziem profilaktyki:
Zauważ – zmianę w zachowaniu.
Zapytaj – z troską i bez oceniania.
Zaakceptuj – emocje młodej osoby.
Zareaguj – udziel wsparcia lub skorzystaj z pomocy specjalisty.
To model, który wzmacnia relację i buduje poczucie bezpieczeństwa – a ono jest kluczowe dla zdrowia psychicznego.
Sztuka w służbie zdrowia
Odpowiedzią na rosnący kryzys jest akcja społeczna #SztukaNiesiePomoc – Artyści dla Młodego Pokolenia. Projekt angażuje ludzi kultury w promocję rozmowy o emocjach i zdrowiu psychicznym. Wśród ambasadorów znajdują się m.in.:
-
Sonia Bohosiewicz,
-
Adam Woronowicz,
-
Paweł Deląg.
Ich głos pomaga przełamywać tabu i pokazuje, że proszenie o pomoc jest oznaką siły, nie słabości.
Zdrowie psychiczne to element zdrowego stylu życia
Na portalu fit.pl często mówimy o aktywności fizycznej, diecie czy regeneracji. Warto pamiętać, że bez równowagi psychicznej trudno o trwałe efekty zdrowotne.
Zdrowie psychiczne młodych ludzi to inwestycja w przyszłość – społeczną, zawodową i zdrowotną. Współpraca rodziców, szkół, ekspertów i środowisk opiniotwórczych jest dziś nie tyle wyborem, co koniecznością.
