Czym właściwie jest skitouring?
Skitouring to narciarska forma wędrówki po górach, w której narty służą zarówno do podejścia, jak i zjazdu. W odróżnieniu od narciarstwa alpejskiego nie korzysta się tu z wyciągów – każdy metr przewyższenia zdobywa się własną pracą mięśni. Ta forma aktywności nawiązuje do początków narciarstwa, kiedy sprzęt był środkiem transportu w górskim terenie, a nie wyłącznie narzędziem rekreacji.
Istotą skitouringu jest sam proces wędrówki: spokojne tempo, kontakt z przyrodą i satysfakcja z osiągnięcia celu. To sport wytrzymałościowy angażujący niemal całe ciało, doskonale rozwijający wydolność tlenową, siłę nóg oraz stabilizację. Dla wielu osób jest również formą mentalnego resetu – alternatywą dla zatłoczonych stoków i hałasu kurortów.
Kluczowym elementem tej dyscypliny są specjalne wiązania z ruchomą piętą oraz foki, czyli pasy przyklejane do ślizgów nart. Ich struktura umożliwia przesuwanie narty do przodu przy jednoczesnym blokowaniu cofania się na stromych podejściach. Po dotarciu na szczyt foki są zdejmowane, wiązania blokowane, a narciarz może rozpocząć zjazd w dziewiczym śniegu.
– Skitouring to jedna z najbardziej wszechstronnych form treningu wytrzymałościowego. Długie podejścia pozwalają utrzymać wysokie tętno przez wiele godzin, co doskonale buduje bazę tlenową. Jednak największą wartością jest nie sam wysiłek, lecz przygoda i poczucie sprawczości w terenie, który nie jest „gotowy” – podkreśla Agata Cieślar, licencjonowana przewodniczka tatrzańska i ambasadorka Suunto.
Jak przygotować się do pierwszego skitouru?
Opanuj podstawy techniki
Skitouring jest dostępny dla osób, które pewnie jeżdżą na nartach zjazdowych, jednak jazda w terenie nieprzygotowanym rządzi się innymi prawami. Kluczowe są umiejętności kontroli prędkości, oceny śniegu oraz szybkiego reagowania na zmieniające się warunki. Nawet na łatwiejszych trasach należy brać pod uwagę naturalne przeszkody, takie jak kamienie, gałęzie czy załamania terenu.
Dobierz odpowiedni sprzęt
Sprzęt skiturowy różni się od klasycznego narciarskiego przede wszystkim wagą i funkcjonalnością. Lekkie narty ułatwiają długie podejścia, a buty wyposażone w tryb chodzenia zapewniają większą swobodę ruchu kostki. Ich dopasowanie ma kluczowe znaczenie – źle dobrane buty mogą szybko zamienić wyprawę w walkę z bólem i otarciami. Komfort termiczny, oddychająca wkładka i odpowiedni zakres ruchu to elementy, na które warto zwrócić szczególną uwagę.
Ubieraj się warstwowo
Podczas podejść organizm intensywnie się nagrzewa, natomiast na szczycie i w trakcie zjazdu bardzo szybko traci ciepło. Zasada „na cebulkę” to absolutna podstawa. Warto mieć w plecaku zapasową warstwę odzieży, aby móc dostosować ubiór do aktualnych warunków i uniknąć zarówno przegrzania, jak i wychłodzenia.
Dla osób początkujących dobrą wiadomością jest fakt, że nie trzeba od razu inwestować w drogi sprzęt. Wypożyczalnie skiturowe działające w Tatrach, Beskidach czy Karkonoszach oferują kompletny zestaw oraz fachową pomoc w jego doborze.
Bezpieczeństwo – fundament zimowej turystyki
Zimowa eksploracja gór wymaga odpowiedzialnego podejścia. W rejonach wysokogórskich absolutnym minimum jest posiadanie lawinowego ABC: detektora, sondy i łopaty. Sprzęt ten ma sens wyłącznie wtedy, gdy potrafimy się nim posługiwać.
Początkującym skiturowcom zaleca się udział w kursach lawinowych prowadzonych przez ratowników lub certyfikowane szkoły górskie. Umiejętność interpretacji komunikatów lawinowych, planowania trasy oraz oceny nachylenia stoków znacząco zwiększa bezpieczeństwo.
– W górach zimą margines błędu jest bardzo wąski. Oprócz wiedzy i doświadczenia coraz większą rolę odgrywa technologia. Zegarki outdoorowe z GPS, mapami topograficznymi, barometrem i alarmami pogodowymi pomagają szybciej reagować na zmiany warunków oraz realnie ocenić możliwości organizmu – dodaje Agata Cieślar.
Gdzie na skitouring w Polsce?
Polskie góry oferują szeroki wachlarz tras – od wymagających technicznie po idealne na pierwsze kroki.
-
Tatry to jedyny obszar o charakterze alpejskim, polecany głównie doświadczonym skiturowcom. Popularne są m.in. podejścia na Kasprowy Wierch czy Grzesia w Dolinie Chochołowskiej. Należy pamiętać o obowiązujących przepisach i poruszaniu się wyłącznie po wyznaczonych szlakach.
-
Beskidy i Gorce to doskonały wybór dla początkujących. Rejon Pilska oraz Skrzyczne oferują długie, łagodne podejścia, a wejście na Turbacz uchodzi za jeden z najbardziej widokowych skiturowych klasyków w Polsce.
-
Karkonosze zachwycają surowym klimatem i otwartą przestrzenią. Trasy w rejonie Śnieżnych Kotłów są niezwykle malownicze, choć często wymagają dobrej kondycji i odporności na wiatr.
-
Bieszczady to propozycja dla osób szukających ciszy i przestrzeni. Rozległe połoniny oferują niepowtarzalne wrażenia, jednak na terenie parku narodowego obowiązuje poruszanie się wyłącznie po oznakowanych szlakach.
Skitouring to połączenie sportu, przygody i kontaktu z naturą. Niezależnie od wybranego pasma górskiego, każda wyprawa daje szansę na rozwój fizyczny, mentalny i odkrywanie zimowych gór z zupełnie innej perspektywy.
