fit.pl mobile logo

Znaczenie urazów tkanek miękkich w sporcie

W XIX i pierwszej połowie XX wieku uważano, że układ ruchu to tylko kości oraz stawy wraz  z więzadłami. Zaczęto się zastanawiać, obserwując sportowców, dlaczego wydajność, wytrzymałość ich aparatu kostno stawowo więzadłowego zaczyna spadać, mimo iż biomechanicznie stawy, kości nie były uszkodzone. Odkryto wówczas rolę tzw. tkanek miękkich- mięśni, kaletek oraz powięzi. Struktury anatomiczne takie jak mięśnie i ich powięzie były anatomom znane od setek lat, jednak nikt nie przypisywał im tak ogromnej roli
urazyStwierdzono, że sumowanie się mikrourazów, które powstają podczas treningu a nawet masażu, są rzeczą degradacyjną układ ruchu. Rolę utrzymania wydajności, wytrzymałości aparatu ruchu przypisano właśnie tkankom miękkim. Od tamtej pory rolą rehabilitacji jest przestrzeganie świętej zasady, utrzymania tkanek miękkich w stanie optymalnej sprawności, a w szczególności zachowaniu ich sprężystości i elastyczności.

W niniejszym artykule chciałbym przedstawić ogromne znaczenie tzw. arystokracji narządu ruchu - tkanek miękkich (mięśni, więzadeł, ścięgien oraz powięzi). Jedynie odpowiednio prowadzona rozgrzewa, która staje się profilaktyką przeciwko urazom może skutecznie ochronić stawy, a także tkanki okołostawowe przed urazem. Poza tym jedynie odpowiednio dobrane leczenie uwzględniające ogromne znaczenie tkanek miękkich może doprowadzić mięśnie i inne tkanki do stanu równowagi i spowodować powrót sportowca do pełnej aktywności.

MIĘŚNIE

Ta przecudna tkanka posiada nieprzeciętne właściwości, to dzięki niej możemy biegać, poruszać się, skakać. W mięśniach dochodzi do zamiany energii chemicznej w kinetyczną. Są do główne postulaty za tym aby profilaktyka ich uszkodzeń zawsze była na pierwszym miejscu.

Mało kto zastanawia, się co tak naprawdę dzieje się z mięśniem podczas treningu. Wszyscy wiemy, że w trakcie biegu, ćwiczeń fizycznych dochodzi do rozwoju danych grup mięśniowych, polepsza się ukrwienie. Jednak z perspektywy budowy mikroskopowej tkanki mięśniowej w trakcie zwykłego treningu dochodzi do tzw. mikrourazów włókien mięśniowych. Rozrost tkanki odbywa się na zasadzie powstania procesu zapalnego powstałego na skutek mikrowylewów. Między innymi, dlatego zaleca się stretching powysiłkowy danych grup mięśniowych aby, mówiąc obrazowo ,,zrobić miejsce” dla nowych włókien. Oczywiście natura jest mądra i wyposażyła nasz organizm w systemy samo naprawcze. Mięsień jest w stanie odbudować się i usunąć zniszczoną tkankę. Proces regeneracji mięśnia po wysiłku trwa od 24 do nawet 72 godzin( w zależności od wielkości mięśnia, typu jego włókien oraz rodzaju treningu). Po tym czasie następuje czas odbudowy tkanki mięśniowej, który trwa również do 72 godzin. Można to zaobserwować u sportowców, którzy ćwiczą na siłowni. Po intensywnym treningu siłowym dochodzi do uczucia ,,omdlenia” mięśni, lekkości a także często obserwuje się zmniejszenie zakresu ruchomości w określonych stawach. Pomijam fakt , że bardzo często dochodzi jeszcze do zakwaszenia mięśnia na skutek oddychania beztlenowego. Z tego powodu tak ważna jest rola masażysty czy też fizjoterapeuty w pracy ze sportowcem. Odpowiednio dobrane zabiegi, metody relaksacji mięśni i ich powięzi po wysiłku, a przed wysiłkiem dobrze dobrana rozgrzewka obejmująca ścięgna, powięzi i przede wszystkim mięśnie mogą skutecznie zapobiegać. Zakwaszony mięsień jest dynamicznie niewydolny i łatwo podatny na urazy typu stłuczeń, naderwań itp.

STŁUCZENIE - jest to uszkodzenie tkanki podskórnej wraz z uszkodzeniem naczyń krwionośnych. Widoczny jest wówczas krwawy wylew podskórny. Uraz niekiedy może sięgać włókien i warstw głębokich mięśnia niekiedy dochodzących aż do samej kości. By doszło do stłuczenia musi zadziałać bezpośrednia siła- uderzenie, upadek itp. Im mniej napięty mięsień w trakcie owego urazu tym stłuczenie jest głębsze. Bardzo często bywa tak, że krwiak jest niewidoczny ( szczególnie gdy jest głęboki). W sporcie obowiązuje zasada RICE.

Rest (odpoczynek)
Ice (ochłodzenie)
Constipation (ucisk)
Elevation (uniesienie)

W leczeniu krwiaka szczególną uwagę przyznaje się zasadzie OCHŁODZENIA miejsca urazu. Ochłodzenie zapobiega wynaczynieniu się krwi, powstawaniu obrzęków, co skutecznie przyspiesza okres rekonwalescencji sportowca. Rehabilitacja oraz powrót do ćwiczeń jest możliwy dopiero po ustąpieniu tzw. ostrego stanu zapalnego. Im dłużej taki stan trwa tym bardziej wydłuża się czas oczekiwania na rehabilitację obejmującą chodźmy podstawowy masaż. Zmniejszenie obrzęku i likwidacja stanu zapalnego to kluczowe cele we wczesnej interwencji leczenia stłuczeń.

[-------]

NACIĄGNIĘCIE - jest to uraz do którego dochodzi na skutek zadziałania siły pośredniej. Zazwyczaj ma miejsce w przypadku dźwignięcia ciężaru nieproporcjonalnego względem siły danego mięśnia. Dochodzi wówczas do silnego rozciągnięcia mięśnia. W wyniku gwałtownej siły mięsień nie jest w stanie zareagować skurczem obronnym i dochodzi do rozerwania włókien mięśniowych wraz z powstaniem tzw. krwiaka śródmięsnego. Naciągnięcie może mieć miejsce bezpośrednio na brzuścu danego mięśnia ale także w miejscu przejścia mięśnia w ścięgno. Zasada leczenie naciągnięcia jest identyczna jak powyżej, czyli zasada RICE. Niekiedy zarówno przy naciągnięciu jak i stłuczeniu stosuje się farmakoterapię. Istotnym celem w leczeniu urazów tkanek miękkich jest niedopuszczenie do tzw. zwłóknień oraz zwapnień mięśni. Jak wiemy w trakcie urazu dochodzi do powstania krwiaka- niewłaściwie leczony krwiak skutkuje powstaniem blizn wewnątrz mięśnia, które to ograniczają ruchomość włókien upośledzając mięsień w danej funkcji. Dodatkowo wytrąca się wapń, co skutkować może zwapnieniem a nawet skostnieniem mięśnia.

NADERWANIE - ciężko jest ukazać jakąś bezwzględną granicę między naciągnięciem a naderwaniem. Przyjmuje się, że naciągnięcie dotyczy niewielkiej grupy włókien mięśniowych. Naderwanie jest to z kolei uraz typu średniego, gdzie liczba włókien uszkodzonych jest znaczna. Może tutaj dojść niekiedy do całkowitego rozwłóknienia tychże włókienek, w niektórych miejscach. Ruch w stawie sterowanym przez dany mięsień zazwyczaj jest ograniczony dolegliwościami bólowymi. Leczenie jest podobne jak powyżej, jednak okres unieruchomienia i rekonwalescencji jest długotrwały.

ROZERWANIE - jest to najcięższy uraz mięśnia/ ścięgna. Dochodzi do całkowitego rozwłóknienia włókien i przerwania ciągłości tkanki. Ruch w stawie jest niemożliwy. Powstaje duży wylew krwawy. Zasada RICE w tym przypadku jest stosowana jako PIERWSZA POMOC a jedyne, skuteczne leczenie to wówczas leczenie operacyjne.

ŚCIĘGNA ORAZ POWIĘŹ

Ścięgna to z kolei końcowe części mięśni, które przyczepiają się do kości. Tak niegdyś uważali anatomowie, obecnie sądzi się, że ścięgna to są początkowe części mięśni, które wychodzą jako przedłużenie okostnej oraz stanowią integralną część powięzi- tkanki okalającej mięśnie. Nie da się wyizolować rehabilitacji czy też samego urazu mówiąc ,,doznałem urazu mięśni ale nie doznałem urazu powięzi”. Tak samo nie można rehabilitować czy też leczyć MIĘŚNIA nie lecząc powięzi oraz ścięgna. Każdy mięsień otoczony jest specjalnym typem tkanki, która zawiera między swoją powierzchnią a zewnętrzną warstwą mięśnia odrobinę płynu tkankowego. Tkanka ta nosi nazwę powięzi mięśniowej. W trakcie wykonywania ćwiczeń fizycznych zarówno powięź jak i mięsień ulegają na zmianę albo skurczowi albo rozkurczowi. Integracja, czyli współdziałanie powięzi oraz mięśni, a co za tym idzie również ścięgien jest nieodzowną biomechaniczną strukturą w naszym ludzkim ciele, którą widzą fizjoterapeuci oraz lekarze cieniący nowoczesne metody leczenia.

Zarówno ścięgno, mięsień oraz kość stanowią ciągłość swojej rodzimej tkanki- tkanki łącznej. Ścięgna zazwyczaj przypominają w swoim przebiegu skręconą linię, której wytrzymałość jest ogromna. Przyjmuje się, że zdrowe ścięgno nigdy nie pęknie- prędzej zerwie się mięsień lub miejsce przejścia ścięgna w mięsień, niż pęknie się samo ścięgno. Stąd też znane np. w kulturystyce i innych sportach tzw. złamania awulsyjne , kiedy to dochodzi do zerwania np. mięśnia wraz z wyrwaniem przyczepu kostnego. Jedynie przeciążone, przestarzałe na skutek długotrwałej pracy ścięgno może pęknąć. W trakcie zerwania ścięgna Achillesa słyszalny jest wyraźny TRZASK porównywalny do pęknięcia deski- co świadczy m.in. o ogromnej grubości a także wytrzymałości ścięgna, gdyż siła potrzebna do zerwania jego jest ogromna.

Powięź również może zostać uszkodzona i praktycznie w 90% dochodzi do jej uszkodzenia w wyniku urazów tkanek miękkich w sporcie. Normalnym mechanizmem obronnym przed bólem jest unieruchomienie. Kiedy dochodzi do unieruchomienia ruch między mięśniem a powięzią jest mniejszy i dochodzi do powstawania tzw. zrostów ( szczególnie jeśli procesowi gojenia towarzyszy proces powstawania blizny na skutek krwiaka). Obecnie coraz częściej widzi się zblokowania tzw. mięśniowo powięziowe, które przyczyniają się do zmniejszenia zakresu ruchu niż dopatrywanie się przyczyn np. w skróconym mięśniu. Oczywiście w wyniku urazu: stłuczenia, naderwania czy choćby zerwania dochodzi do skrócenia samego mięśnia a niekiedy do zaniku. Samo rozciągnięcie mięśnia, ścięgna bez interwencji w struktury powięziowe jest z góry złym postępowaniem . Rozciąganie mięśnia, masaż ukierunkowany na rozluźnienie nadmiernie napiętych grup nie jest jednoznaczne z rozluźnianiem powięzi.

logo

Jak widać znaczenie tkanek miękkich w sporcie ale i nie tylko jest ogromne. Źle postawiona diagnoza lub co gorsza błędnie prowadzone leczenie może niekiedy na trwałe upośledzić funkcję danego mięśnia czy też stawu. Między innymi z ww. powodów należy szczególnie pamiętać o rozgrzewce, odpowiedniej diecie oraz nigdy nie wolno zapominać o dobrze przeprowadzonym stretchingu mięśniowym- jedynie mięsień  w pełni rozgrzany i rozciągnięty jest mięśniem w pełni wydolnym dynamicznie.

Piotr Kostrzębski

www.zdrowie.fit.pl
 


PODZIEL SIĘ Z INNYMI

Napisz komentarz...
Zaloguj przez Facebooka

Prywatność
Polityka prywatności 

Redakcja
26-600 Radom
Ul. Okulickiego 39, IIP
TEL: 48 380 30 62 wew. 12
E-mail: biuro@portal.fit.pl

RODO

Szanowny Czytelniku!

Dbamy o bezpieczeństwo Twoich danych. Nie zmieniamy naszych uprawnień.

Od 25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”).

W związku z tym chcielibyśmy poinformować Cię o przetwarzaniu Twoich danych oraz zasadach, na jakich będzie się to odbywało po dniu 25 maja 2018 roku. Poniżej znajdziesz podstawowe informacje na ten temat.

O jakich danych mówimy?

Chodzi o dane osobowe, które są zbierane w ramach korzystania przez Ciebie z naszych usług, w tym stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności udostępnianych przez Fit.pl Sp.z.o.o.. Dane osobowe niezbędne gromadzone przez serwis www.fit.pl są objęte ochroną danych osobowych: nie są i nie będą nikomu odsprzedawana ani udostępniane. W czasie korzystania z serwisu użytkownik może zostać poproszony o podanie niektórych swoich danych osobowych poprzez wypełnienie formularza, lub w inny sposób. Dane, które należy podać to w większości przypadków imię, nazwisko i adres e-mail.

Kto będzie administratorem Twoich danych?

Administratorami Twoich danych będziemy my: Fit.pl Sp.z.o.o z siedzibą w Radomiu (dalej także będziemy używać skrótu „Fit.pl”) oraz nasi Zaufani partnerzy czyli podmioty niewchodzące w skład Fit.pl ale będące naszymi partnerami, z którymi stale współpracujemy. Najczęściej ta współpraca ma na celu dostosowywanie reklam, które widzisz na naszych stronach, do Twoich potrzeb i zainteresowań.

Dlaczego chcemy przetwarzać Twoje dane?

Przetwarzamy te dane w celach, aby:

  • dopasować treści stron i ich tematykę, w tym tematykę ukazujących się tam materiałów do Twoich zainteresowań oraz do przeprowadzania konkursów z nagrodami,
  • zapewnić Ci większe bezpieczeństwo usług, w tym aby wykryć ewentualne boty, oszustwa czy nadużycia,
  • pokazywać Ci reklamy dopasowane do Twoich potrzeb i zainteresowań,
  • dokonywać pomiarów, które pozwalają nam udoskonalać nasze usługi i sprawić, że będą maksymalnie odpowiadać Twoim potrzebom,

Komu możemy przekazać dane?

Zgodnie z obowiązującym prawem Twoje dane możemy przekazywać podmiotom przetwarzającym je na nasze zlecenie, np. agencjom marketingowym, podwykonawcom naszych usług oraz podmiotom uprawnionym do uzyskania danych na podstawie obowiązującego prawa np. sądy lub organy ścigania – oczywiście tylko gdy wystąpią z żądaniem w oparciu o stosowną podstawę prawną. Pragniemy też wspomnieć, że na większości stron internetowych dane o ruchu użytkowników zbierane są przez naszych Zaufanych parterów.

Jakie masz prawa w stosunku do Twoich danych?

Masz między innymi prawo do żądania dostępu do danych, sprostowania, usunięcia lub ograniczenia ich przetwarzania. Możesz także wycofać zgodę na przetwarzanie danych osobowych, zgłosić sprzeciw oraz skorzystać z innych praw wymienionych szczegółowo tutaj.

Jakie są podstawy prawne przetwarzania Twoich danych?

Każde przetwarzanie Twoich danych musi być oparte na właściwej, zgodnej z obowiązującymi przepisami, podstawie prawnej. Podstawą prawną przetwarzania Twoich danych w celu świadczenia usług, w tym dopasowywania ich do Twoich zainteresowań, analizowania ich i udoskonalania oraz zapewniania ich bezpieczeństwa jest niezbędność do wykonania umów o ich świadczenie (tymi umowami są zazwyczaj regulaminy lub podobne dokumenty dostępne w usługach, z których korzystasz). Taką podstawą prawną dla pomiarów statystycznych i marketingu własnego administratorów jest tzw. uzasadniony interes administratora. Przetwarzanie Twoich danych w celach marketingowych podmiotów trzecich będzie odbywać się na podstawie Twojej dobrowolnej zgody.

Dlatego też proszę zaznacz przycisk „zgadzam się” jeżeli zgadzasz się na przetwarzanie, po 25 maja 2018 roku, Twoich danych osobowych zbieranych w ramach korzystania przez Ciebie z usług, w tym ze stron internetowych, serwisów i innych funkcjonalności Fit.pl, w tym także zbieranych w tzw. plikach cookies przez nas i naszych Zaufanych Partnerów, w celach marketingowych (w tym na ich analizowanie i profilowanie w celach marketingowych) przez opisane wyżej Fit.pl oraz Zaufanych Partnerów. Wyrażenie zgody jest dobrowolne i możesz ją w dowolnym momencie wycofać korzystając z narzędzia dostępnego tutaj.

Zgadzam się
Nie teraz
fit.pl profil na Facebooku
fit.pl kanał na Youtube
Forum dyskusyjne fit.pl