Ruszać się trzeba. To prawda znana od lat i chyba nie ma nikogo kto by jej nie znał. Gdy już obudzimy się po zimie do życia i postanowimy zadbać o formę, to najczęściej wybieraną formą ruchu jest bieganie. Jego popularność, także w Polsce, rośnie z roku na rok i trudno się dziwić - jest powszechnie dostępne, niezależne od pory dnia i roku, nie wymaga – poza butami i ubiorem - specjalnego sprzętu, nie trzeba kupować karnetu na siłownię. Czy jednak bieganie jest dla każdego i czy biegać możemy zacząć w jakimkolwiek okresie życia? Niestety nie i nie chodzi tylko o bóle stawów czy kolan
2017-04-26 00:00
Udostępnij
Bieganie dla każdego? Nieprawda

Bieganie i wzmożony wysiłek fizyczny po latach bezruchu może być nawet groźny dla zdrowia. Radziłabym rozsądne i dojrzałe podejście przed rozpoczęciem przygody z joggingiem. Wizyta u kardiologa, jeśli mamy problemy z ciśnieniem i seria bazowych badań: morfologia, CRP, poziom elektrolitów, badanie nerek, poziom wapnia i witaminy D3, która pomaga wiązać wapń i utrzymać w dobrej kondycji nasz układ kostny – radzi Anna Piotrowska-Mietelska, ekspert sieci laboratoriów DIAGNOSTYKA i przestrzega przed spontanicznością w rozpoczęciu przygody z bieganiem.

Przy nadciśnieniu bieganie w ogóle jest niewskazane, bo w czasie biegu jeszcze bardziej zwiększa się tętno i ciśnienie i taki wysiłek może być niebezpieczny, osoby z nadciśnieniem powinny zacząć od wizyty u kardiologa. Każdy, kto ma jakieś przewlekłe schorzenie i pozostaje pod stałą opieką lekarza specjalisty powinien pomysł nowej aktywności z nim skonsultować. Natomiast wszyscy powinni zacząć od badań ogólnych, bo bieganie, jak każdy sport, stanowi wyzwanie i obciążenie dla organizmu, zwłaszcza w początkowej fazie.

Morfologia, ale nie tylko


Morfologia krwi obwodowej jest najbardziej podstawowym i powszechnym badaniem diagnostycznym i pozwala na ogólny ogląd stanu zdrowia. Organizm podczas długotrwałego wysiłku potrzebuje wydolnego mechanizmu transportującego tlen do wszystkich komórek organizmu. Taką rolę spełnia hemoglobina zawarta w czerwonych ciałkach krwi czyli erytrocytach. Zatem zaburzenia w ilości i jakości erytrocytów mogą świadczyć o niedokrwistości, której przyczyny zdecydowanie należy wyjaśnić przed rozpoczęciem biegania. Natomiast ilość i wzajemne proporcje poszczególnych populacji leukocytów może zwrócić uwagę na trwające infekcje, alergie lub choroby przewlekłe. Innym ważnym wskaźnikiem w morfologii są trombocyty czyli płytki krwi, których nieprawidłowe poziomy wskazują na skłonność do krwawień gdy jest ich za mało lub zakrzepów kiedy za dużo. Jest to bardzo ważny parametr, długodystansowe biegi, zwłaszcza w górach, powodują z jednej strony zagęszczenie krwi i wzrost jej lepkości, z drugiej udowodniono, że długotrwały wysiłek prowadzi do aktywacji trombocytów. Tworzące się skrzepy stanowią zagrożenie i są czynnikiem mogącym spowodować niebezpieczne powikłania takie jak udar czy zawał w skrajnych przypadkach.

Obok morfologii krwi warto sprawdzić podstawowe wskaźniki biochemiczne oceniające wydolność poszczególnych organów. Jednym z takich markerów jest białko c-reaktywne CRP, będące bardzo czułym wskaźnikiem ostrych oraz przewlekłych stanów zapalnych różnego pochodzenia. Jego poziom we krwi wzrasta w odpowiedzi na infekcje zarówno wirusowe jak i bakteryjne, ale także w stanach zapalnych nie wynikających z infekcji takich jak choroby autoimmunologiczne, miażdżyca czy nowotwory.

W związku z intensyfikacją przemian biochemicznych w trakcie biegu istotna jest prawidłowa funkcja nerek, które podczas wysiłku fizycznego są bardziej obciążone. Podstawowymi parametrami sprawdzającymi funkcję tego narządu jest kreatynina i mocznik – ich stężenie we krwi da odpowiedź czy pracuje prawidłowo.

Aktywność fizyczna, w tym także bieganie to pogromca dla tkanki tłuszczowej i strażnik lipidogramu, reguluje poszczególne frakcje tłuszczowe obniżając stężenie „złego” cholesterolu LDL oraz cholesterolu całkowitego we krwi. Nieprawidłowe poziomy wskaźników lipidowych to zwiększone ryzyko miażdżycy i incydentów serowo- naczyniowych. Osoby obarczone takim ryzykiem powinny ostrożnie rozpoczynać przygodę z bieganiem.

Podczas intensywnego biegu pocimy się, co wprowadza lekki zamęt elektrolitowy. Dlatego istotne, przed rozpoczęciem treningów, jest badanie w kierunku stężenia najważniejszych elektrolitów takich jak sód i potas. Zaburzenia elektrolitowe mogą okazać się przeciwwskazaniem do uprawiania sportów wytrzymałościowych. Za zmęczenie i osłabienie , a tym samym mniejszą wydolność odpowiada w naszym organizmie niedobór pierwiastka jakim jest magnez. Niestety trudno go przyswajamy, a łatwo tracimy. Warto poznać zasoby tego mikroelementu w naszym organizmie wykonując pomiar jego stężenia we krwi. Bardzo istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu wielu układów naszego ciała odgrywa witamina D. To ona odpowiada między innymi za przyswajanie wapnia i utrzymywanie gospodarki wapniowo-fosforanowej, a tym samym układu kostnego w dobrej kondycji. Witamina ta jest wytwarzana w skórze pod wpływem słońca. Niestety, mamy duże narażenie na jej niedobory, szczególnie po zimie. Zasadne jest więc skontrolowanie również poziomu wapnia oraz witaminy D we krwi.

Obok podstawowych badań krwi warto wykonać także analizę moczu. Wynik tego badania ocenia pracę nerek oraz ogólną kondycję organizmu. Obecność bakterii w moczu może oznaczać infekcje, a wykrycie glukozy może świadczyć o zaburzeniach metabolizmu węglowodanów.

Czytamy wyniki


Jeżeli wyniki badań czynnościowych oraz laboratoryjnych nie budzą niepokoju, mamy zielone światło do tego aby zacząć swoją przygodę z bieganiem. Jeśli jednak odbiegają od normy, warto je wcześniej skonsultować. Będąc już uprawnionymi biegaczami nie powinniśmy zapominać o regularnej kontroli swoich parametrów. Taka regularność pozwoli na ocenę zmian zachodzących w organizmie, a jednocześnie zapewni bezpieczeństwo uprawiania sportu. Niezależnie od tego czy nadal amatorskie, czy już bardziej profesjonalne, bieganie powinno być przyjemne i zdrowe – podsumowuje Anna Piotrowska-Mietelska, ekspert DIAGNOSTYKI

Podsumowując: parametry jakie warto oznaczyć przed bieganiem: morfologia, CRP, kreatynina, mocznik, lipidogram potas, sód, wapń, magnez, witamina D, badanie moczu.