Osoby w wieku 18–34 lat: pokolenie u progu zmian
W całej Europie ludzie spożywają średnio o 10% mniej owoców i warzyw niż zalecane przez Światową Organizację Zdrowia 400 g na osobę dziennie¹.
W Polsce konsumpcja owoców i warzyw bardzo różni się ze względu na wiek. Najmniej tych produktów znajduje się w jadłospisie osób młodych, czyli 18-24 lata – codziennie spożywa owoce i warzywa 35% spośród nich, ale wraz z wiekiem odsetek ten wzrasta2.Co warto zauważyć - ponad 80% młodych Polaków w wieku 18-34 lata deklaruje, że uprawia sport, jak wynika z badań CBOS z 2018 roku3. Co czyni tę grupę najbardziej aktywną fizycznie.
W tym kontekście prawie trzy lata temu organizacje APRIFEL (Francja), Unia Owocowa (Polska) i AILIMPO (Hiszpania) uruchomiły kampanię GOOD MOVE, współfinansowaną przez Unię Europejską.
Jej misja była prosta: dotrzeć do młodych dorosłych tam, gdzie mieszkają, uczą się i spędzają czas – bez pouczania ich ani wywoływania poczucia winy, ale z jednym jasnym celem: zainspirowaniem ich do dokonywania zdrowszych wyborów w życiu codziennym.
Trzy lata, trzy kraje, trzy kluczowe wnioski
Na początku tego lata organizacja GOOD MOVE zorganizowała międzynarodowy okrągły stół, w którym wzięli udział czołowi eksperci z Francji, Hiszpanii i Polski.
Naukowcy i praktycy specjalizujący się w żywieniu, zachowaniach żywieniowych i aktywności fizycznej podzielili się głównymi wynikami badań naukowych oraz praktycznymi doświadczeniami związanymi z programem.
Spośród wielu omówionych wniosków trzy wydają się szczególnie istotne dla skutecznego angażowania młodych dorosłych.
-
Odżywianie, aktywność fizyczna i sen: nierozerwalna trójca
David Thivel, profesor fizjologii wysiłku fizycznego, żywienia człowieka i nauk o zdrowiu na Uniwersytecie w Clermont-Auvergne, zwrócił uwagę na fakt, który pozostaje w dużej mierze nieznany szerokiej opinii publicznej:
„Wszystko jest ze sobą powiązane. Sposób, w jaki poruszamy się na co dzień, wpływa na nasze nawyki żywieniowe, a z drugiej strony to, co jemy, determinuje naszą zdolność do aktywności fizycznej i dobrego snu”.
W praktyce zły sen zwiększa apetyt na słodkie, wysokokaloryczne potrawy poprzez stymulację hormonu odpowiedzialnego za uczucie głodu. Z kolei regularna – nawet umiarkowana – aktywność fizyczna pomaga obniżyć poziom tego hormonu. Jednocześnie zbilansowana dieta bogata w owoce i warzywa przyczynia się do lepszej jakości snu.
Zdrowe odżywianie, aktywność fizyczna i regenerujący sen tworzą zatem nierozerwalną trójcę.
Podejście GOOD MOVE
Zdając sobie sprawę, że tych trzech filarów nie da się rozpatrywać osobno, GOOD MOVE w Polsce we współpracy z dr Justyną Bylinowską oraz dr hab. Magdaleną Człapką-Matyasik opracował książkę podsumowującą najważniejsze założenia programu oraz będącą przewodnikiem dla młodych osób w wieku 18-34 lat po zdrowym stylu życia. Wszystko było konsultowane również z innymi specjalistami. W skład książki wchodzą między innymi przepisy, zasady wprowadzania aktywności fizycznej czy przykładowe jadłospisy.
-
Informuj, nie wywołując poczucia winy: złota zasada zdrowych wyborów
Jedną z najważniejszych lekcji wyciągniętych w trakcie całej kampanii jest to, że wielu młodych dorosłych nie boryka się z problemami z powodu braku informacji – zmagają się z nimi, ponieważ otrzymują zbyt wiele sprzecznych informacji. Hiszpański dietetyk i specjalista ds. żywienia Manuel Moñino, który aktywnie angażował się w projekt GOOD MOVE, podsumował to wyzwanie w następujący sposób:
„Młodzi ludzie potrzebują jasnych, prostych informacji przekazywanych w sprzyjającym otoczeniu. Zachowanie nie zmienia się w izolacji – zmienia się, gdy cały system ewoluuje razem: odżywianie, aktywność fizyczna, sen i otaczające środowisko społeczne”.
W obliczu trendów w mediach społecznościowych, niezliczonych influencerów fitnessu i przytłaczającej liczby aplikacji zdrowotnych młodzi dorośli są nieustannie narażeni na sprzeczne porady żywieniowe. Niezależnie od tego, czy te komunikaty są naukowo poprawne, nadmiar informacji często powoduje dezorientację, uniemożliwiając ludziom przyjęcie zdrowszych, długoterminowych nawyków.
Podejście GOOD MOVE
Od samego początku GOOD MOVE świadomie wybrało strategię odwrotną. Zamiast mnożyć komunikaty, kampania skupiła się na mniejszej liczbie opartych na dowodach naukowych przekazów, przekazywanych przez zaufane osoby. GOOD MOVE zainwestowało w komunikację między rówieśnikami, wzmocniło wiedzę naukową influencerów poprzez współpracę z ekspertami oraz postawiło na zaufanych ambasadorów, cieszących się już uznaniem wśród młodych dorosłych – w tym dietetyków, trenerów sportowych i sportowców. W rezultacie każdy komunikat stał się łatwiejszy do zrozumienia, bardziej wiarygodny i wolny od retoryki wywołującej poczucie winy. W samej tylko Polsce nawiązano wysokojakościową współpracę z ponad 20 influencerami, uzyskując tym samym bardzo duże zaangażowanie użytkowników na takich platformach, jak TikTok czy Instagram. W wyniku tych działań kampania spotkała się z wieloma pozytywnymi reakcjami i komentarzami, a przede wszystkim stała się szerzej znana, co było jednym z celów nawiązania współprac.
-
Edukacja trenerów, aby pomóc młodym sportowcom docenić korzyści płynące ze spożywania owoców i warzyw
Wśród młodych sportowców odżywianie wciąż zbyt często postrzegane jest wyłącznie przez pryzmat bieżącej wydajności, a nie jako część szerszego podejścia do zdrowia i dobrego samopoczucia.
Polska dietetyczka Magdalena Człapka-Matyasik wyjaśnia:
„Owoce i warzywa dostarczają znacznie więcej niż tylko witamin. Ich unikalna kombinacja składników odżywczych pomaga utrzymać poziom energii sportowców i wspomaga regenerację – często skuteczniej niż wiele dostępnych na rynku produktów nawadniających. Wymaga to jednak holistycznego podejścia do zdrowia, a trenerzy potrzebują odpowiedniej wiedzy, aby przekazać te informacje młodym sportowcom”.
Podejście GOOD MOVE
Zamiast komunikować się wyłącznie z samymi sportowcami, GOOD MOVE postanowiło wzmocnić pozycję osób, które wspierają ich na co dzień. We współpracy z Francuską Federacją Lekkoatletyczną w ramach kampanii opracowano specjalne moduły e-learningowe dla trenerów i instruktorów, zapewniające im solidne podstawy naukowe, dzięki którym mogą z pewnością siebie rozmawiać z młodymi sportowcami na temat zbilansowanego odżywiania, regeneracji i zdrowego stylu życia.
Ocena programu podkreśla jego wpływ: 77% uczestników stwierdziło, że webinaria okazały się przydatne w ich praktyce zawodowej. 83% uczestników poinformowało, że zdobyło nową wiedzę na kluczowe tematy kampanii i wyraziło chęć dalszego uczenia się. 88% stwierdziło, że po ukończeniu modułów e-learningowych zamierza dzielić się tą wiedzą z osobami ze swojego otoczenia. Ta silna chęć przekazywania wiedzy odzwierciedla wysoki poziom zadowolenia z programu, który uczestnicy ocenili na 8 w 10-punktowej skali⁴.
Trafienie w cel: co sprawdziło się w praktyce
W ciągu ostatnich trzech lat GOOD MOVE zaangażowało się w ponad 10 wydarzeń sportowych w całej Polsce. Ponadto Polska jako jedyna zorganizowała własne wydarzenie dla influencerów pod nazwą Let’sMoveCamp. Obóz zgromadził także ekspertów, psychodetetyka, dietetyka i trenera personalnego. Inicjatywy te odzwierciedlają jedno z podstawowych przekonań kampanii: trwała zmiana zachowań następuje dzięki bliskiemu kontaktowi, praktycznemu doświadczeniu i interakcji międzyludzkiej.
Podróż trwa dalej
Inicjatywa GOOD MOVE nadal odgrywa istotną rolę w ramach krajowych strategii zdrowia publicznego trzech krajów założycielskich. Jak wyjaśnia StéphanieKuss: „Trzy lata to już znaczące osiągnięcie. Jednak trwała zmiana zachowań wymaga czasu. Obecnie społeczność GOOD MOVE jest obecna na TikToku, w federacjach sportowych oraz wśród trenerów. Naszym celem jest utrzymanie tej dynamiki i dalszy rozwój tej społeczności”.
O GOOD MOVE
GOOD MOVE to europejska kampania promująca zdrowie, współfinansowana przez Unię Europejską, skierowana do osób w wieku 18–34 lat we Francji, Hiszpanii i Polsce. Program jest prowadzony przez APRIFEL (Francja), Fruit Union (Polska) oraz AILIMPO (Hiszpania). Od prawie trzech lat w ramach GOOD MOVE organizowane są wydarzenia terenowe, kampanie z udziałem influencerów, programy szkoleniowe dla trenerów sportowych oraz udostępniane są materiały edukacyjne, aby zachęcić młodych dorosłych do spożywania większej ilości owoców i warzyw oraz prowadzenia bardziej aktywnego trybu życia.
Aby dowiedzieć się więcej, odwiedź stronę: www.good-move.eu i obejrzyj film podsumowujący kampanię.
Źródła:
Freshfel Europe Consumption Monitor, 2023. Narodowy Test Żywienia Polaków, 2022. CBOS, Komunikat z badań. Aktywność fizyczna Polaków, 2018.
Więcej o programie GOOD MOVE na stronie - https://good-move.eu/pl/good-move-in-poland/
A także na social mediach kampanii :
Instagram instagram.com/good_move_eu
Facebook facebook.com/profile.php?id=61557025402749
YouTube https://www.youtube.com/@Good_Move_eu
TikTok https://www.tiktok.com/@good_move_eu
Sfinansowane ze środków Unii Europejskiej. Wyrażone poglądy i opinie są jedynie opiniami autora lub autorów i niekoniecznie odzwierciedlają poglądy i opinie Unii Europejskiej lub Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych (REA). Unia Europejska ani organ przyznający dotację nie ponoszą za nie odpowiedzialności. Aby uzyskać wskazówki dotyczące zrównoważonej i zdrowej diety, zapoznaj się z zaleceniami Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB https://ncez.pzh.gov.pl/wp-content/uploads/2021/11/e-book-Talerz-Zdrowego-Zywienia.pdf
