Co to jest kreatyna?
Kreatyna to naturalnie występujący związek chemiczny, obecny w mięśniach i mózgu, który odgrywa kluczową rolę w produkcji energii w komórkach. Dzięki niej komórki mają dostęp do szybkiej i łatwo dostępnej energii. To szczególnie istotne w przypadku mózgu, który zużywa aż około 20% całkowitej energii organizmu.
W kontekście sportowym kreatyna jest znana przede wszystkim ze swojego działania na siłę i masę mięśniową. W badaniach wykazano, że poprawia także funkcje poznawcze – pamięć, koncentrację i szybkość przetwarzania informacji, szczególnie u osób starszych lub w stanie zmęczenia.
Kreatyna a depresja – pierwsze badania
Coraz więcej badań sugeruje, że osoby z depresją mogą mieć obniżony poziom kreatyny w mózgu, co może wpływać na ich funkcje poznawcze i samopoczucie. Wstępne badania pilotażowe wskazują, że suplementacja kreatyny może przynieść wymierne korzyści.
W jednym z badań z 2025 roku osoby z depresją otrzymywały codziennie 5 g kreatyny przez 8 tygodni w połączeniu z terapią poznawczo-behawioralną (CBT). Wyniki były imponujące: na początku wszyscy uczestnicy mieli średnio 18 punktów w kwestionariuszu PHQ-9, a po zakończeniu terapii grupy przyjmującej kreatynę zanotowały średnio 6 punktów – w porównaniu do 12 punktów w grupie stosującej samą CBT. W innym badaniu osoby przyjmujące leki przeciwdepresyjne (SSRI) również odnotowały lepsze wyniki po dodatkowej suplementacji kreatyny.
Jak kreatyna może działać na mózg?
Mechanizm działania kreatyny w kontekście depresji związany jest przede wszystkim z energią komórkową. Poprzez zwiększenie dostępności łatwo przyswajalnej energii w komórkach mózgowych kreatyna może wspierać funkcje poznawcze i poprawiać nastrój. To szczególnie istotne w depresji, gdzie często obserwuje się obniżoną aktywność metaboliczną w mózgu.
Warto jednak podkreślić, że kreatyna nie zastępuje psychoterapii ani farmakoterapii. Jest to potencjalny dodatek wspierający leczenie, który może przyspieszyć poprawę samopoczucia i zwiększyć efektywność standardowych metod.
Bezpieczeństwo i suplementacja
Kreatyna jest naturalnie obecna w diecie, przede wszystkim w mięsie i rybach. W procesie gotowania czy smażenia część kreatyny przekształca się w kreatyninę, dlatego suplementacja może być korzystna, aby uzyskać terapeutyczny efekt. Standardowe dawki stosowane w badaniach klinicznych wynoszą 5 g dziennie.
Choć badania nad kreatyną w kontekście depresji są wciąż w początkowej fazie, wstępne wyniki są obiecujące. Suplementacja kreatyny może wspierać funkcje poznawcze, zwiększać dostępność energii w mózgu i wspomagać efekty terapii psychologicznej czy farmakologicznej.
Badania te otwierają nowe możliwości w leczeniu depresji, pokazując, że to, co dotychczas kojarzyliśmy głównie ze sportem, może mieć zastosowanie także w poprawie zdrowia psychicznego.
